BE përgatitet për hakmarrje tarifore ndaj SHBA-së mes kërcënimeve të reja nga Trump

Bashkimi Evropian është kapur në befasi nga kërcënimet e fundit të presidentit amerikan Donald Trump për vendosjen e tarifave 30% ndaj importeve nga BE-ja duke filluar nga 1 gushti, teksa palët po përgatiteshin të firmosnin një marrëveshje në parim për zbutjen e tensioneve tregtare. Komisioneri i Tregtisë i BE-së, Maroš Šefčovič, prezantoi të hënën në një takim urgjent në Bruksel një listë të re tarifash hakmarrëse që synon importe amerikane me vlerë deri në 95 miliardë euro, përfshirë avionë dhe uiskin Bourbon.

“Sot Komisioni po ndan me shtetet anëtare propozimin për listën e dytë të mallrave… Ata tani do të kenë një shans për ta diskutuar atë”, deklaroi Šefčovič, duke theksuar nevojën për përgatitje të plotë nëse negociatat me SHBA-në dështojnë. Lista e re është zgjeruar pas konsultimeve me vendet anëtare dhe sektorin privat, por ende pret miratim zyrtar.

Ndërkohë, Presidenti Trump publikoi më 12 korrik një letër në Truth Social duke kërcënuar me tarifa të reja nëse nuk arrihet një marrëveshje deri më 1 gusht. Megjithëse palët ishin pranë një kompromisi që përfshinte një tarifë bazë 10% për importet, disa sektorë strategjikë si avionët dhe pijet alkoolike ishin përjashtuar. Përplasjet mbi përjashtimet sektoriale kanë ngecur finalizimin e marrëveshjes.

Aktualisht, SHBA-të aplikojnë tarifa të larta ndaj mallrave të BE-së: 50% për çelik dhe alumin, 25% për makinat dhe 10% për të gjitha importet. Si kundërpërgjigje, BE-ja po shqyrton edhe kufizime të mundshme në eksportet e skrapit të aluminit drejt SHBA-së. Pavarësisht përshkallëzimit, zyrtarët evropianë theksojnë përkushtimin për një zgjidhje të negociuar.

Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, shtyu një paketë hakmarrëse prej 21 miliardë eurosh deri më 15 korrik, por diplomatët evropianë paralajmërojnë se zhvillimet e fundit mund ta përshpejtojnë vendimmarrjen. Një zyrtar i BE-së pranoi se vendet anëtare do të kenë qasje të ndryshme nëse një marrëveshje arrihet, me disa që do të kërkojnë masa më të ashpra dhe të tjerë që do të duan shmangien e përshkallëzimit.

Franca ka mbajtur një linjë të ashpër dhe ka kërkuar përdorimin e të gjitha instrumenteve të mbrojtjes tregtare, përfshirë edhe mekanizmin anti-shtrëngim të miratuar në 2023, i cili do t’i lejonte BE-së të tërhiqte licenca dhe të drejta pronësie intelektuale për kompanitë e huaja. Megjithatë, von der Leyen e përjashtoi përdorimin e këtij “opsioni bërthamor” për momentin, duke theksuar se “nuk jemi ende atje”.

Tensionet transatlantike kanë hyrë në një fazë kritike, ndërsa BE-ja përpiqet të ruajë unitetin dhe të mbrojë interesat e saj tregtare në një klimë gjithnjë e më të ashpër ekonomike me Uashingtonin.