Kampi i Rafahut i Izraelit, 'qytet humanitar' apo krim kundër njerëzimit?

Nga Anas-Mohammed - The Conversation/

Ministri i Mbrojtjes i Izraelit, Israel Katz, ka shpallur një plan kontrovers për të zhvendosur deri në 600,000 palestinezë në Gaza në një “zonë humanitare” të caktuar, mbi rrënojat e qytetit jugor të Rafahut.

Qasja në kamp do të ishte përmes kontrollit të rreptë të sigurisë, për të siguruar që personat që hyjnë të mos jenë operativë të Hamasit. Pasi të jenë brenda, perimetri do të mbyllej nga ushtria izraelite. Palestinezëve nuk do t’u lejohej të largoheshin.

Përfundimisht, kampi do të strehojë të gjithë popullsinë prej 2.1 milionë banorësh të Gazës.

Ndërtimi i kampit do të fillonte gjatë armëpushimit të propozuar prej 60 ditësh që po negociohet midis Izraelit dhe Hamasit.

“I paligjshëm dhe çnjerëzor”

Plani është i paligjshëm, çnjerëzor dhe rrezikon të përkeqësojë krizën humanitare në Gaza.

Zhvendosja e detyruar dhe përqendrimi i çdo popullsie civile në një territor të pushtuar përbën shkelje të ligjit ndërkombëtar humanitar.

Kryerja e saj në këtë shkallë do të përbënte një krim lufte dhe një krim kundër njerëzimit sipas Statutit të Romës.

Këshilli i Sigurimit i OKB-së, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së dhe Komisioni i të Drejtave të Njeriut të OKB-së i kanë dënuar të gjitha rastet e transferimeve të detyruara në konflikte të armatosura.

Po ashtu edhe Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe, të cilët kanë theksuar ndalimin themelor të zhvendosjes së detyruar të popullsisë civile dhe nevojën që të gjitha palët të respektojnë këtë ndalim.

Për mbrojtjen e tyre?

Katz e përshkruan kampin si një “qytet humanitar”. Ushtria izraelite thotë se palestinezët do të mbahen të përqendruar vetëm për mbrojtjen e tyre.

Siç e kemi parë, zhvendosja e popullsisë civile është e ndaluar. Por ka një përjashtim nëse mund të argumentohet se kjo bëhet për arsye ushtarake ose për mbrojtjen e popullsisë.

Megjithatë, ky përjashtim vlen vetëm për aq kohë sa ekzistojnë kushtet që e justifikojnë atë. Çdo person që i nënshtrohet një evakuimi të tillë duhet të kthehet në shtëpinë e tij sa më parë që të jetë e mundur.

Arsyet ushtarake urgjente nuk justifikojnë kurrë largimin e një popullsie civile për ta përndjekur atë. Parimet Udhëzuese për Zhvendosjen e Brendshme sanksionojnë detyrën e aktorëve ndërkombëtarë për të shmangur krijimin e kushteve që mund të çojnë në zhvendosjen e njerëzve.

Dilema e ndihmës

Katz ka treguar se organizatat ndërkombëtare do të ishin përgjegjëse për menaxhimin e ndihmës dhe shërbimeve brenda zonës.

Por Izraeli ka një histori të shpërfilljes edhe të urdhrave të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për të lejuar ndihmën humanitare të arrijë te palestinezët në Gaza.

Nëse agjencitë humanitare ndërkombëtare do të thirreshin për të shërbyer në kamp, ato do të përballeshin me një dilemë.

Ato do të duhej të vendosnin nëse do të bashkëpunonin në menaxhimin e ndihmës në kushte që komprometojnë neutralitetin dhe standardet e tyre etike, mohojnë të drejtat themelore të njeriut dhe janë ndërtuar mbi shkelje të ligjit ndërkombëtar.

Grupet e ndihmës do të rrezikonin të bëheshin bashkëfajtore në një proces që ngrit një kamp tranzit për palestinezët, para se t’i dëbojnë ata nga Gaza krejtësisht.

Ky “qytet humanitar” në thelb do të bëhej një burg i hapur. Palestinezët do të ishin të varur nga ndihmat ndërkombëtare nën kontrollin e rreptë ushtarak izraelit.

Dëbim masiv?

A mund të jetë kampi i Rafahut pararendës i një dëbimi masiv nga Gaza dhe çfarë thotë ligji ndërkombëtar për këtë?

Katz është cituar duke thënë se Izraeli synon të zbatojë “planin e emigrimit, i cili do të ndodhë”, që do të thotë se gazianët do të detyrohen të largohen për në vende të tjera.

Ndryshimi i përbërjes demografike të një territori, spastrim etnik, i arritur përmes zhvendosjes së popullsisë civile të një territori është rreptësisht i ndaluar sipas ligjit ndërkombëtar.

Ideja për të zhvendosur palestinezët ka qenë prej kohësh pjesë e mendimit strategjik izraelit, por kjo shpallje sinjalizon një përshkallëzim të rrezikshëm dhe një synim për të ndryshuar në mënyrë të përhershme peizazhin demografik të Gazës përmes zhvendosjes dhe përqendrimit.

Eksod vullnetar?

Sipas Katz, gazianëve do t’u jepej mundësia e një emigrimi “vullnetar”.

Në fakt, duke folur këtë javë në Shtëpinë e Bardhë, kryeministri Benjamin Netanyahu tha se nuk do të ketë eksod të detyruar nga Gaza:

“Nëse njerëzit duan të qëndrojnë, mund të qëndrojnë, por nëse duan të largohen, duhet të jenë të lirë të largohen.”

Por shkalla e krizës humanitare në Gaza është e pakonceptueshme.

Popullsia është zhvendosur disa herë dhe 90% e shtëpive në Gaza janë të dëmtuara ose të shkatërruara. Sistemet e kujdesit shëndetësor, uji, higjiena dhe kanalizimet janë kolapsuar. Mesatarisht 100 palestinezë vriten çdo ditë teksa përpiqen të sigurojnë ushqim.

Këto rrethana krizash e përjashtojnë çdo karakter “vullnetar” të pranimit të ndonjë personi për t’u transferuar në kampin e Rafahut ose në fund, për t’u larguar nga Gaza.

Sipas Amos Goldbergut, historian i Holokaustit në Universitetin Hebraik të Jerusalemit, ajo që paraqiti ministri i mbrojtjes ishte një plan i qartë për spastrimin etnik të Gazës:

"[Është] një kamp tranzit për palestinezët para se t’i dëbojnë. Nuk është as humanitar e as qytet."