Ndotja e ajrit 'mjegullon mendjen' dhe vështirëson detyrat e përditshme

Një kërkim i ri zbulon se ndotja e ajrit "mjegullon mendjen" dhe e bën më të vështirë kryerjen e detyrave të përditshme, si për shembull blerjet në supermarket. Shkencëtarët zbuluan se ekspozimi afatshkurtër ndaj ndotjes së grimcave të ajrit (PM) ul aftësinë e njerëzve për të interpretuar emocionet dhe për t’u përqendruar, sipas një studimi të botuar në Nature Communications.

Ky studim, i realizuar nga studiues të Universiteteve të Birminghamit dhe Mançesterit, është i pari që manipulon me eksperimente mënyrën se si thithet ndotja e grimcave të ajrit, duke ofruar njohuri mbi ndikimin e saj në funksionet kognitive. Ndotja e ajrit është tashmë një nga rreziqet kryesore për shëndetin mjedisor, e lidhur me sëmundjet neurodegjenerative si Alzheimeri, Parkinsoni dhe skleroza e shumëfishtë. Vetëm ndotja nga PM2.5, një ndotës i imët, ishte përgjegjëse për rreth 4.2 milionë vdekje në vitin 2015.

Studiuesit ekspozuan pjesëmarrësit ndaj nivelit të lartë të ndotjes së ajrit, duke përdorur tym qirinjsh, ose ndaj ajrit të pastër. Më pas, ata testuan funksionet kognitive para dhe katër orë pas ekspozimit. Testet matën kujtesën aktive, vëmendjen selektive, njohjen e emocioneve, shpejtësinë psikomotore dhe vëmendjen e qëndrueshme.

Rezultatet treguan se vëmendja selektive dhe njohja e emocioneve u përkeqësuan pas ekspozimit ndaj ajrit të ndotur, pavarësisht nëse pjesëmarrësit thithnin ajrin përmes hundës apo gojës. Megjithatë, kujtesa aktive mbeti e pandryshuar, duke sugjeruar se disa funksione kognitive janë më rezistente ndaj ekspozimit afatshkurtër ndaj ndotjes. Shkencëtarët besojnë se inflamacioni i shkaktuar nga ndotja mund të jetë shkaku kryesor i këtyre dëmtimeve kognitive.

Dr. Thomas Faherty, bashkautor i studimit, theksoi se edhe ekspozimi i shkurtër ndaj ndotjes së ajrit mund të ndikojë negativisht në funksionet e trurit që janë thelbësore për jetën e përditshme. Profesori Francis Pope vuri në dukje se cilësia e dobët e ajrit ndikon në zhvillimin intelektual dhe produktivitetin e punëtorëve, duke paraqitur sfida serioze ekonomike dhe shoqërore në një botë gjithnjë e më të varur nga aftësitë kognitive.

Vëmendja selektive është thelbësore për marrjen e vendimeve, si për shembull prioritizimi i artikujve në një listë blerjesh, ndërsa aftësia për të njohur emocionet ndihmon në interpretime sociale dhe sjellje të përshtatshme shoqërore. Edhe pse këto aftësi kognitive janë të dallueshme, ato punojnë së bashku për të mbështetur aktivitetet e përditshme dhe rendimentin në punë.

Studimi thekson nevojën për rregullore më të rrepta të cilësisë së ajrit dhe kërkime të mëtejshme mbi ndikimin e ndotjes në shëndetin e trurit, veçanërisht për grupet vulnerabël, si të moshuarit. Profesori Gordon McFiggans bëri thirrje për hetim të mëtejshëm mbi burimet e ndryshme të ndotjes dhe ndikimin e tyre afatgjatë në funksionet kognitive. / Science Daily - Syri.net