‘Ish-shtetet sovjetike nuk ekzistojnë’ ambasadori kinez ngjall zemërim në Europë

Vendet evropiane po kërkojnë përgjigje nga Pekini pasi kryediplomati i saj në Paris vuri në dyshim sovranitetin e ish-republikave sovjetike, në komente që mund të minojnë përpjekjet e Kinës për t'u parë si një ndërmjetës i mundshëm midis Rusisë dhe Ukrainës.

Zyrtarë nga Lituania, Letonia, Ukraina, Franca dhe Bashkimi Evropian janë kundërpërgjigjur të gjithë kundër komenteve të bëra nga ambasadori i Kinës në Francë Lu Shaye, i cili tha gjatë një interviste televizive se ish-vendet sovjetike, përfshirë shtetet baltike, nuk kanë "efektive statusi në të drejtën ndërkombëtare”.

Lu i bëri komentet në përgjigje të një pyetjeje nëse Krimea, e cila u aneksua ilegalisht nga Rusia në 2014, ishte pjesë e Ukrainës.

"Edhe këto vende ish-sovjetike nuk kanë një status efektiv në të drejtën ndërkombëtare, sepse nuk kishte asnjë marrëveshje ndërkombëtare për të materializuar statusin e tyre si vende sovrane," tha Lu, pasi fillimisht vuri në dukje se çështja  e Krimesë "varet se si problemi perceptohej” pasi rajoni ishte “në fillim rus” dhe më pas “i ofrua Ukrainës gjatë epokës sovjetike”.

Vërejtjet dukej se mohonin sovranitetin e vendeve që u bënë shtete të pavarura dhe anëtarë të Kombeve të Bashkuara pas rënies së Bashkimit Sovjetik në 1991 – dhe vijnë në mes të  pushtimit brutal të Ukrainës nga Rusia  nën  vizionin e udhëheqësit Vladimir Putin  se vendi duhet të jetë pjesë e Rusisë.

Shefi i Çështjeve të Jashtme të BE-së, Josep Borrell, u përgjigj të dielën duke i quajtur komentet "të papranueshme".

“BE mund të supozojë vetëm se këto deklarata nuk përfaqësojnë politikën zyrtare të Kinës”, tha Borrell në një deklaratë në Twitter.

Franca gjithashtu u përgjigj të dielën, me Ministrinë e saj të Jashtme që deklaroi "solidaritetin e saj të plotë" me të gjitha vendet aleate të prekura dhe i bëri thirrje Kinës që të sqarojë nëse këto komente pasqyrojnë pozicionin e saj, sipas Reuters.

Disa liderë në ish-shtetet sovjetike, përfshirë Ukrainën, u përgjigjën shpejt pas intervistës, e cila u transmetua të premten në stacionin francez LCI.

Ministri i Jashtëm Letonez Edgars Rinkevics bëri thirrje për një "shpjegim nga pala kineze dhe tërheqje të plotë të kësaj deklarate" në një postim në Twitter të shtunën.

Ai u zotua të ngrejë çështjen gjatë një takimi të ministrave të jashtëm të BE të hënën, ku pritet të diskutohen marrëdhëniet me Kinën.

"Është e çuditshme të dëgjosh një version absurd të 'historisë së Krimesë' nga një përfaqësues i një vendi që është skrupuloz për historinë e tij mijëravjeçare," shkroi gjithashtu në Twitter Mykhailo Podolyak, një këshilltar i Administratës Presidenciale të Ukrainës .

“Nëse doni të jeni një lojtar i madh politik, mos e bëni papagallë propagandën e të huajve rusë…”

Ministria e Punëve të Jashtme të Kinës nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment nga CNN të hënën.

Pekini ka marrëdhënie zyrtare diplomatike me shtetet post-sovjetike, ku përfshihet Rusia.