A mundet shefi i Wagner-it të zëvendësojë Putinin si presidentin e ardhshëm të Rusisë?
Yevgeny Prigozhin di se si të shkaktojë trazira.
Duke rrëmbyer titujt e gazetave thuajse çdo ditë për komentet e tij pikante për luftën në Ukrainë, lideri famëkeq i Grupit Ëagner të Rusisë dyshohet se po vështron nga pushteti politik. Disa madje sugjerojnë se ai dëshiron të bëhet president.
“Prigozhin është një personazh thellësisht i pavlerë,” tha për Euronews, profesor Mark Galeotti, një analist i politikës ruse. “Ky është një njeri që është ngritur duke bërë çfarëdo lloj gjëje që Putini dhe Kremlini duan – dhe padyshim duke punuar shumë mirë për veten e tij në këtë proces.”
Edhe përpara se të dërgonte ushtrinë e tij mercenare në disa nga betejat më të rënda të Ukrainës, Prigozhin drejtoi një grup hakerash duke ndërhyrë në zgjedhjet amerikane dhe përdori luftëtarët e tij të milicisë private për biznese të dyshimta në të gjithë kontinentin afrikan.
Aksioni i tij i fundit thuhet se është kapja e një partie politike në Rusi, për të cilën analistët në Institutin për Studimin e Luftës paralajmërojnë se mund të shkaktojë "fraksionizim brenda Kremlinit".
“Është e qartë se ai po përpiqet të pozicionohet për të luajtur një rol publik në politikën ruse,” tha Mark Beissinger, profesor i politikës në Universitetin Princeton. “Ka një pyetje që po varet gjithnjë e më shumë mbi politikën ruse: Çfarë do të ndodhë pas Putinit?
“Putini nuk është në rrezik të rrëzohet”, vazhdoi ai. "Por ai po plaket dhe ndërsa diktatorët plaken, ata me ambicie përpiqen të pozicionohen për të mbushur potencialisht boshllëkun e lënë nga vdekja e liderit."
"Prigozhin nuk ka miq, nuk ka aleatë"
Fuqia politike e Prigozhinit mbështetet tek Wagner – pa asnjë politikan tjetër rus që komandonte një forcë të tillë ushtarake – dhe pasuria e tij masive ishte “ grumbulluar duke mbrojtur regjimet e dobëta afrikane në këmbim të minierave të tyre të arit”, thekson Beissinger, megjithëse ai dyshonte se mercenari do të dilte ndonjëherë para Putinit drejtpërdrejt.
I nxitur nga sukseset e supozuara në Ukrainë, Prigozhin sigurisht që ka krijuar një stuhi brenda politikës ruse.
Ai ka luftuar me guvernatorin e Shën Petersburgut dhe ka sulmuar strukturat ushtarake për fushatën e tyre kundër Kievit – diçka që ka futur në burg shumë rusë të tjerë.
Në mars, ai sfidoi hapur narrativën e Kremlinit se po luftonte kundër nazistëve në Ukrainë, një argument i rremë që e kishin përdorur vazhdimisht për të justifikuar pushtimin dhe gjatë fundjavës me sa duket i bëri thirrje luftimeve të ndalonin.
"Prigozhin është... dikush që mund të gjejë mënyra për ta bënë në funksionim sistemin, por gjithmonë në një farë mase në skajin e atij sistemi, në kufijtë e asaj që është e pranueshme dhe duke i shtyrë ata kufij," tha Beissinger.
"Ai nuk identifikohet me elitën oligarkike, por është një i huaj për të, aq i pasur sa është tani."
Besohet se vjen nga një prejardhje e klasës punëtore, Prigozhin mendohet se ka kaluar nëntë vjet burg për vjedhje, pasi Bashkimi Sovjetik u shpërbë gjatë viteve 1980.
Prigozhin tolerohet sepse është "i dobishëm për Putinin", shpjegoi Beissinger. "Ai i ofron shtetit gjatë luftës shërbime që ushtria nuk është në gjendje t'i sigurojë."
Sado të pamëshirshëm aq edhe brutalë, mercenarët e Wagner-it janë akuzuar për përfshirje në abuzime të përhapura të të drejtave të njeriut në mbarë botën – diçka ku pak qeveri do të donin të kishin gjurmët e gishtave të tyre.
"Gjithçka mund të shembet shumë shpejt për të," tha Beissinger. "Por ai gjithashtu mund të jetë në gjendje ta shfrytëzojë atë në ndikim nëse krijon aleancat e duhura."