Shkencëtarët zbulojnë në Vatikan një kapitull të fshehtë të Biblës të shkruar 1500 vjet më parë

Shkencëtarët kanë gjetur një 'kapitull të fshehur' të tekstit biblik të shkruar më shumë se 1500 vjet më parë.

Faqja përmban kapitujt 11 deri në 12 nga Mateu, duke ofruar më shumë detaje se teksti standard i sotëm i Ungjillit. 

Shkencëtarët zbuluan shkrimin e shenjtë pasi aplikuan dritën ultravjollcë në një dorëshkrim për tregimet dhe himnet e lashta të krishtera të vendosura në Bibliotekën e Vatikanit. 

Studiuesit nuk kanë zbuluar ende një përkthim të plotë të shkruar në sirianishten e lashtë, por kanë ndarë disa detaje. 

Në versionin grek të Mateut, kapitullin 12, vargu i parë thotë: 'Në atë kohë Jezusi kaloi nëpër arat e grurit të shtunën dhe dishepujt e tij patën uri dhe filluan të mbledhin kallinjtë e grurit dhe të hanin.

Përkthimi në gjuhën siriane thotë: 'filluan të mbledhin kokrrat e grurit, t'i fërkojnë në duar dhe t'i hanë'.

Teksti fillestar u shkrua rreth shekullit të tretë, por u fshi nga një skrib në Palestinë - një praktikë e zakonshme sepse letra e bërë nga lëkura e kafshëve ishte e pakët.  

Palimpsest Grigory Kessel, i cili bëri zbulimin, tha për DailyMail.com: 

"Teksti i ungjillit i gjetur në këtë dorëshkrim të ripërdorur përmban të ashtuquajturat përkthime të ungjijve në gjuhën siriane të vjetër". 

"Ky përkthim i vjetër në gjuhë siriane shpesh dëshmon tekstin e ungjillit që është i ndryshëm nga teksti standard i ungjillit siç e njohim ne sot."

Drita UV është bërë e njohur në mesin e shkencëtarëve që shpresojnë të zbulojnë dokumente sekrete, pasi teksti i fshehur thith dritën dhe shkëlqen në ngjyrën blu.

Mund të kapë tekst të fshehur sepse pergamena zhytet në bojë. Dhe sado shpesh të ripërdoret, shkrimet origjinale janë ende të ngulitura në letër.

Kopja pergamene e Librit të Ungjijve u ripërdor dy herë dhe sot në të njëjtën faqe mund të gjesh tre shtresa shkrimi (siriane - greqisht - gjeorgjiane),' tha Kessel për DailyMail.com .

Përkthimi sirian i vjetër i shkrimeve të shenjta quhej 'Peshitta' dhe u bë përkthimi zyrtar i përdorur nga Kisha Siriane në shekullin e pestë.

Kessel dhe kolegët e tij thanë se pergamena u ripërdor fillimisht për Apophthegmata patrum në greqisht, e përkthyer në "Thëniet e Etërve".

Etërit e shkretëtirës ishin vetmitarë të hershëm të krishterë që praktikonin asketizëm në shkretëtirën egjiptiane.

Ata e bënë këtë rreth shekullit të 3-të dhe përfundimisht formuan bazën e monastizmit të krishterë.

Apophthegmata patrum është një koleksion me më shumë se 1000 tregime dhe thënie të tyre dhe daton në fund të shekullit të pestë dhe fillim të shekullit të gjashtë.

Herën tjetër që u fshi dhe u ripërdor faqja ishte kopjimi i Iadgarit të Mikael Modrekilit, një dorëshkrim gjeorgjian i shekullit të 10-të që përfshinte një koleksion himnesh.

"Tradita e krishterimit sirian njeh disa përkthime të Dhiatës së Vjetër dhe të Re", tha Kessel në një deklaratë .

"Deri kohët e fundit, vetëm dy dorëshkrime dihej që përmbanin përkthimin e ungjijve në gjuhën siriane të vjetër." 

Përkthimi në gjuhën siriane është shkruar të paktën një shekull përpara dorëshkrimeve më të vjetra greke që kanë mbijetuar, duke përfshirë Codex Sinaiticus - dorëshkrimi i krishterë i shekullit të katërt i Biblës greke.

Claudia Rapp, Drejtore e Institutit për Kërkime Mesjetare në OeAw, tha:

"Grigory Kessel ka bërë një zbulim të madh falë njohurive të tij të thella të teksteve të vjetra siriane dhe karakteristikave të shkrimit."

"Ky zbulim dëshmon se sa produktiv dhe i rëndësishëm mund të jetë ndërveprimi midis teknologjive moderne dixhitale dhe kërkimit bazë kur kemi të bëjmë me dorëshkrime mesjetare." 

Ky zbulim i mahnitshëm pason njoftimin se një nga dorëshkrimet më të vjetra biblike të mbijetuar – një Bibël Hebraike pothuajse e plotë 1100-vjeçare – do të dalë në ankand në maj.

Ekspertët në shtëpinë e ankandeve Sotheby's në Nju Jork vlerësojnë se çmimi i biblës do të arrijë në mes 30 dhe 50 milionë dollarë.

Ai mund të bëhet dokumenti historik më i shtrenjtë i shitur ndonjëherë në ankand nëse oferta tejkalon 43.2 milionë dollarët e paguar për një kopje të botimit të parë të Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara.

Codex Sassoon' është një libër pergamenë i lidhur me lëkurë, i shkruar me dorë, dhe vlerësimet e datimit me radiokarbon se është krijuar midis viteve 880 dhe 960.

Stili i tij i të shkruarit gjithashtu sugjeron se krijuesi i tij ishte një skrib i fillimit të shekullit të 10-të në Egjipt ose Levant, megjithatë saktësisht se kur dhe ku është bërë ende nuk dihet.