Francezët po demonstrojnë fuqishëm kundër pensionit 64 vjeç, por si krahasohen me botën?

Një grevë mbarëkombëtare në Francë për të protestuar kundër rritjes së moshës së daljes në pension tërhoqi më shumë se një milion njerëz në rrugë të enjten përpara se të përfundonte në përleshje të dhunshme me policinë në Paris dhe qytete të tjera.

Protesta pasoi një grevë të një përmasash të ngjashme në janar dhe ditë me protesta më të vogla dhe demonstrata në mes dhe më shumë greva janë planifikuar për javën e ardhshme.

Ajo që po i zemëron francezët është një moshë e re pensioni që do të është ende një nga më të ulëtat në botën e industrializuar.

Sipas një ligji të ri, i miratuar në parlament pa votim javën e kaluar, mosha e daljes në pension për shumicën e punëtorëve francezë do të rritet nga 62 në 64.

Kjo do ta mbajë ende Francën nën normën në Evropë dhe në shumë ekonomi të tjera të zhvilluara, ku mosha në të cilën aplikohen përfitimet e plota të pensionit është 65 vjeç dhe po shkon gjithnjë e më shumë drejt 67 vjetëve.

Në Shtetet e Bashkuara dhe në Mbretërinë e Bashkuar, mosha e daljes në pension është midis 66 dhe 67 vjeç, në varësi të vitit që keni lindur. 

Legjislacioni aktual parashikon një rritje të mëtejshme nga 67 në 68 në Britani midis 2044 dhe 2046 (edhe pse koha e kësaj rritjeje është duke u rishikuar dhe mund të ndryshojë).

Pensionet shtetërore në Francë janë gjithashtu më bujare se kudo tjetër. 

Me gati 14% të PBB-së në vitin 2018, shpenzimet e vendit për pensionet shtetërore janë më të mëdha se në shumicën e vendeve të tjera, sipas Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim.

Qeveria franceze ka mbrojtur reformën e pensionit – e cila përfshin ndryshime të tjera – sipas nevojës për të mbajtur të financuar sistemin e pensioneve. 

Taksat për punëtorët aktualë paguajnë për përfitimet e pensionistëve, dhe ndërsa njerëzit jetojnë më gjatë dhe më shumë bebe boomers dalin në pension, sistemi përndryshe do të falimentonte përfundimisht.

Financimi i sistemeve të pensioneve është një shqetësim në shumë ekonomi të zhvilluara.

“Agjencitë qeveritare parashikojnë deficite masive në vitet në vijim, pasi boomers vazhdojnë të dalin në pension, dhe ata duhet të bëjnë ndryshime shumë shpejt – përndryshe ata do të humbasin para për të investuar në gjëra të tjera”, i tha CNN Renaud Foucart, një pedagog i lartë i ekonomisë në Universitetin Lancaster në Angli, në janar kur u propozua plani francez.

Reforma e pensioneve “shihet si tabu” në Francë, sipas Foucart.