Nëse Rusia humbet në Ukrainë, do të zhduket edhe ky 'shtet'? 'Është vrima e zezë e Evropës'

Nëse Rusia mposhtet ushtarakisht në Ukrainë, kjo mund të nënkuptojë edhe dëbimin nga Transnistria. Ky krijim parashtetëror në bregun e majtë të Dniestër në Moldavi ka qenë nën kontrollin rus për tre dekada dhe përfaqëson, siç vlerësohet shpesh, "vrimën e zezë" të Evropës. Teza për kthimin e Transnistrisë nën kontrollin e Moldavisë përmendet hapur edhe nga mediat e Kievit pranë autoriteteve.

Në Ukrainë, pranohet se Transnistria është një kërcënim për sigurinë kombëtare, shkruan gazetari Sergej Sidorenko në gazetën Evropejskaja pravda. Ai kujton se për dekada Kievi toleroi krijimin separatist përgjatë kufirit të tij - madje hyri në marrëveshje me ta.

Kievi ka një histori të gjatë të mbylljes së syve ndaj marrëveshjeve të turbullta të njerëzve më të fuqishëm në Transnistria, një rajon shumë i varur nga kontrabanda nga Odessa dhe portet e tjera të Ukrainës në Detin e Zi.

Themeli u hodh në vitet nëntëdhjetë, kur presidenti ukrainas Leonid Kuchma priti me bujë të madhe "presidentin" e parë të Transnistrisë, Igor Smirnov. Kuchma kishte një arsye fitimprurëse për këtë - dhëndri i tij supozohej të drejtonte një prodhim të madh çeliku në rajonin separatist, shkruan Deutsche Welle .

Kishinau kundërshton një zgjidhje ushtarake

Që nga fillimi i agresionit rus, tanket ukrainase kanë qëndruar në kufirin midis Ukrainës dhe Transnistrisë. Kështu u pre në fakt ky brez toke, rreth dyqind kilometra i gjatë dhe tridhjetë kilometra i gjerë. Regjimi në Tiraspol, kryeqyteti i Transnistrisë, ankohet për një "bllokadë ekonomike" dhe i bën thirrje Moskës për ndihmë. Skenari që dëshironin separatistët - një luftë e suksesshme ruse dhe lidhja gjeografike e Transnistrisë me Krimenë, Donbasin dhe Rusinë - duket sot si një mision i pamundur.

Udhëheqja moldave në Kishinau ka qenë prej kohësh në anën e Ukrainës në këtë luftë. Sipas disa llogaritjeve, Moldavia pranoi më së shumti refugjatë.

Pa dyshim, autoritetet pro-evropiane në Kishinau besojnë se duhet gjetur një zgjidhje paqësore për Transnistrinë që nuk rrezikon "rrugën evropiane" të vendit. Nën Presidentin Maja Sandu, Kishinau - së bashku me Kievin - morën statusin e kandidatit për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Sandu mendon se vendi i saj mund të hyjë në BE deri në fund të kësaj dekade. “Agresioni i përgjakshëm i Federatës Ruse kundër Ukrainës forcoi dëshirën e moldavëve për të shmangur luftën me çdo kusht”, shkruan gazetari ukrainas Sidorenko.

"Është një përgjigje e thjeshtë për idenë që vjen nga Ukraina, domethënë se ushtria ukrainase ndihmon Moldavinë të heqë qafe separatizmin dhe rusët në Transnistria. Kishinau në asnjë rrethanë nuk do të pajtohet me praninë e ushtrisë ukrainase në territorin e saj." shton ai.

Varësia e ndërsjellë për shkak të burimeve të energjisë

Transnistria, e ndarë efektivisht nga Moldavia pas rënies së Bashkimit Sovjetik në 1991/92, është ende një bazë për dy mijë ushtarë rusë. Ata kurrë nuk u tërhoqën, pavarësisht premtimeve të shumta nga Kremlini. Ajo është shtëpia e një prej depove më të mëdha të armëve në Evropë, me 20,000 tonë armë dhe municione të supozuara të epokës sovjetike.

Që nga fillimi i luftës në Ukrainë, Kishinau ka pasur një buxhet rekord për mbrojtjen ushtarake dhe të hapësirës ajrore. Mjetet e blinduara të tipit Piranha pritet të dërgohen nga Gjermania.

Megjithatë, udhëheqja moldave nuk përmend mundësinë e ndërhyrjes ushtarake në Transnistria. Nuk përmendet as presioni ekonomik në rajonin pothuajse të izoluar. "Ne jemi të gjithë në të njëjtën barkë. Nuk kemi nevojë ta hedhim jashtë ekuilibrit," tha së fundmi Oleg Serebrijan, zëvendëskryeministri i Moldavisë i ngarkuar për riintegrimin.

Moldavia, domethënë, ende varet nga energjia elektrike nga termocentrali Kučurgan në anën tjetër të Dniestër. Ai termocentral varet nga gazi rus që Kishinau dërgon në Transnistria. Ndërtimi në dukje i çoroditur – që Moldavia financon mbijetesën e një krijimi separatist në territorin e saj – lindi në fakt nga nevoja. Vendi do të ishte në errësirë ​​pa energji elektrike nga Kučurgan.

Në Kishinau po punohet me ethe për të hequr qafe varësinë nga energjia elektrike nga Transnistria dhe gazi nga Rusia. Nëse kjo do të kishte sukses, atëherë Transnistria thjesht do të binte përsëri në gjirin e Moldavisë, shpresojnë autoritetet. Sepse, pa kontrabandë përmes Ukrainës dhe gaz përmes Kishinevit, Transnistria me rreth 350 mijë banorë mund të falimentonte. Dhe nuk mund të mbijetonte pa atdheun amë.