Cilat janë planet e Suedisë pasi të marrë presidencën e BE në janar? - Flet ministrja Jessica Roswall

Në janar të vitit 2023, Suedia do të marrë presidencën e Bashkimit Evropian. Hera e fundit që ndodhi ishte në vitin 2009, dhe që atëherë ka pasur ndryshime shumë në dinamikën e Bashkimit Evropian dhe në botë. Euronews foli me Ministren e Çështjeve Evropiane të Suedisë, Jessica Roswall, për të diskutuar propozimet për gjashtë muajt e ardhshëm.

Mbështetje për Ukrainën

Shumë probleme e kanë goditur Bashkimin Evropian vitet e fundit, por pushtimi rus i Ukrainës krijoi një rrjet kompleks problemesh. Cila do të jetë qasja juaj gjatë presidencës, disa masa dhe veprime konkrete që mund të ndërmerrni lidhur me këtë?

"Do të jetë prioritet ruajtja e unitetit dhe vazhdimi i mbështetjes së Ukrainës me të gjitha llojet e masave", tha Jessika Roswall, Ministre e Çështjeve Evropiane të Suedisë.

"Për presidencën suedeze, do të jetë një prioritet të ruajë unitetin dhe të vazhdojë të mbështesë Ukrainën me të gjitha llojet e masave," tha Roswall.

"Konkretisht, është ndihmë ekonomike, ushtarake, humanitare dhe gjithashtu politike për të përballuar këtë kohë të vështirë. Gjithashtu, natyrisht, ne duhet të vazhdojmë me sanksionet e kështu me radhë kundër Rusisë”.

A do të mund të ketë Bashkimi Evropian burimet për këtë mbështetje ushtarake dhe për ndihmë financiare në rindërtimin, sa më shpejt të jetë e mundur?

"Unë mendoj se ne duhet të kemi sepse ukrainasit nuk po luftojnë vetëm për lirinë e tyre, ata po luftojnë edhe për lirinë tonë."

NATO

Siguri dhe unitet. Ju përmendët se këto janë tema të rëndësishme për presidencën suedeze dhe kryeministri Ulf Kristersson i ka përmendur disa herë. Kur e parashikoni që Suedia, si dhe Finlanda, do të anëtarësohen në NATO, veçanërisht duke pasur parasysh pengesat e Turqisë për këtë?

 “Nuk kam përgjigje për këtë, por shpresa jonë është sa më shpejt. Sigurisht, ne po e bëjmë këtë në bashkëpunim të ngushtë me Finlandën, sepse kjo është një çështje sigurie për të dy vendet. Por unë mendoj se edhe lufta në Ukrainë ka simbolizuar, ose ka treguar, se siguria për Evropën varet nga qëndrimi i bashkuar dhe ne duhet të ruajmë unitetin në Evropë”.

Sanksionimi i Rusisë

BE-ja tani po sanksionon Rusinë. Ka një paketë tjetër në proces. Deri ku duhet të shkoni me këtë strategji, duke marrë parasysh interesat dhe synimet e vetë BE-së në drejtim të mbështetjes së Ukrainës?

“Epo, kur bëhet fjalë për Rusinë, mendoj se BE-ja ka treguar unitet vërtet të mirë duke paraqitur të gjitha këto paketa sanksionesh. Dhe tani po diskutojmë paketën e nëntë. Mendoj se është e rëndësishme ta çojmë atë në vend dhe të ecim përpara për aq kohë sa të duhet. Ne duhet të ecim përpara kur bëhet fjalë për sanksionet dhe presionet e tjera që mund të bëjmë. Dhe ne shohim gjithashtu inflacion të lartë. Kemi shumë kriza paralelisht, në BE dhe në botë. Por ne duhet të vazhdojmë mbështetjen për Ukrainën dhe gjithashtu të vazhdojmë presionin ndaj Rusisë.”

Kriza energjetike

Cili është çmimi që qytetarët e Bashkimit Evropian janë të gatshëm të paguajnë, duke qenë se ka kaq shumë probleme ekonomike, që përmenden shumë herë me greva dhe demonstrata?

“Të gjitha qeveritë tona në të gjitha shtetet anëtare po përpiqen të ndihmojnë familjet dhe kompanitë, për të përballuar këtë dimër dhe gjithashtu për t'u përgatitur për dimrin e ardhshëm. Sigurisht, do të jetë e një rëndësie të madhe për presidencën suedeze që të trajtojë të gjitha këto çështje. Dhe kështu mendoj se ne duhet të bëjmë shumë gjëra, si kur bëhet fjalë për marrëveshjet kombëtare. Duhet të jetë në nivel kombëtar, jo vetëm në nivel të BE-së.”

Pra, ka gjithë këtë diskutim për kufizimin e çmimeve, për prokurimin e përbashkët. Cila mendoni se është mënyra më e lehtë për të krijuar konsensus për sa i përket furnizimit me energji të përballueshme? Unë di, për shembull, që ju jeni gjithashtu shumë të prirur mbi bërthamoren, por nuk është e njëjta gjë në të gjitha vendet e Bashkimit Evropian.

“Epo, energjia është, për mua, diçka e lidhur ngushtë me tranzicionin e gjelbër, që është një tjetër prioritet për Suedinë. Mendoj se duhet të flasim për energjinë së bashku me tranzicionin e gjelbër, por edhe të kujtojmë se energjia është e lidhur edhe me sigurinë. Pra, ne kemi këto dy këmbë për të qëndruar kur bëhet fjalë për energjinë.”

Marrëveshja e gjelbër

Marrëveshja e gjelbër është motivimi për të mbështetur një të ardhme të qëndrueshme. Por brenda krizës aktuale, sa ambicioz mund të jetë Bashkimi Evropian? A do të jetë në gjendje të konkurrojë me investime masive në tranzicionin energjetik, siç po bëjnë SHBA apo Kina?

“BE-ja po investon shumë para dhe përpjekje për tranzicionin e gjelbër dhe mendoj se industritë tona janë shumë të mira dhe në vijën e parë. Unë e shoh këtë shumë në Suedi dhe ne mund t'i kombinojmë të dyja, tranzicionet e gjelbra me konkurrencën dhe inovacionin. Por ne kemi gjithashtu shumë masa të ndryshme brenda BE-së: ne kemi Fondin e Rimëkëmbjes, ne kemi RepoëerEU, që në fakt mund të ndihmojë njerëzit dhe kompanitë për të bërë këtë tranzicion.”

Kontrollet kufitare

Qeveria juaj e koalicionit ka mbështetjen e një partie të ekstremit të djathtë që, si në shumë vende të tjera, mbron një lloj modeli të "kështjellës evropiane". Cilat janë propozimet tuaja për sa i përket menaxhimit të kufijve dhe gjithashtu përpunimit të rasteve të personave që duan të hyjnë në BE, në lidhje me të drejtat e njeriut?

“Ky është një negocim i vështirë sepse ka shumë shtete anëtare që mendojnë ndryshe për këtë”, tha Jessika Roswall, Ministre e Çështjeve Evropiane në Suedi.

“Unë mendoj se shumica e partive në Suedi mendojnë se ne duhet të kemi Paktin e Migracionit të Azilit në BE në fuqi. Pra, për presidencën suedeze, është e rëndësishme të çohen negociatat përpara. Ky është një negocim i vështirë sepse ka shumë shtete anëtare që mendojnë ndryshe për këtë. Pra, kjo do të jetë një (temë) e vështirë për t'u negociuar. Por ne duhet dhe ambicia jonë është që të ecim përpara në shumë nga ato akte të ndryshme (legjislative) që janë të kombinuara në paktin e migracionit.”

Sundimi i ligjit

Megjithë kompromisin e ri këtë javë, Hungaria ka ende disa fonde të BE-së të ngrira derisa të zbatojë disa reforma gjyqësore dhe antikorrupsion. A do të jetë kjo një strategji e mirë në drejtim të arritjes së këtyre dy vendeve, dhe ndoshta edhe të tjerave, në stilin liberal demokratik të qeverisjes?

“Për mua, vlerat e BE-së dhe sundimi i ligjit janë të një rëndësie (të lartë). Këto janë vlera themelore që na duhen. Kjo është arsyeja pse ne jemi një Union me të cilin njerëzit nga vende të tjera duan të lidhen, sepse ne i kemi këto vlera. Pra, ne duhet t'i mbrojmë ato çdo ditë. Gjatë presidencës suedeze, dhe çdo presidence, ne duhet t'i mbrojmë ato. Ne kemi mjete të ndryshme në kuti. Dhe tani shohim që një prej tyre, mekanizmi i kushtëzimit, u vu në fuqi. Dhe kjo është një shenjë shumë e mirë. Mendoj se kjo është strategjia për të ecur përpara, ne duhet të vazhdojmë të përdorim mjetet e ndryshme të kutisë.”

Pra mendoni se Komisioni Evropian po bën punë të mirë në përdorimin e këtij mekanizmi si mjet kryesor për respektimin e shtetit të së drejtës brenda kufijve të Unionit?

"Po, saktë. Unë mendoj se ne mund të shohim se si ne mund t’i përdorim këto mjete të ndryshme që kemi.”

Pyetja ime e fundit para se të mbaroj. Çfarë mendoni për skandalin e korrupsionit që po përfshin Parlamentin Europian? A është ky një rast i izoluar apo ndoshta maja e ajsbergut për sa i përket institucioneve të tjera që janë në Bashkimin Evropian?

“Nuk mund t'i përgjigjem kësaj. Mendoj se është një akuzë e rëndë, por duhet të shohim hetimet (konkluzionet). Por ne gjithmonë duhet të diskutojmë korrupsionin dhe si mund të punojmë kundër korrupsionit.”